Σκλήρυνση κατά Πλάκας

Τι είναι η σκλήρυνση κατά πλάκας;

Η σκλήρυνση κατά πλάκας (ΣΚΠ) είναι μια χρόνια αυτοάνοση νόσος που επηρεάζει το κεντρικό νευρικό σύστημα, δηλαδή τον εγκέφαλο και τον νωτιαίο μυελό. Η ασθένεια αποδομεί τη μυελίνη, την προστατευτική ουσία που περιβάλλει τις νευρικές ίνες. Ως αποτέλεσμα, προκαλεί διαταραχές στη μετάδοση των νευρικών σημάτων, επηρεάζοντας πολλαπλές λειτουργίες του σώματος. Οι βασικές μορφές της ΣΚΠ είναι:

• Υποτροπιάζουσα-διαλείπουσα σκλήρυνση κατά πλάκας
• Δευτεροπαθώς προϊούσα σκλήρυνση κατά πλάκας
• Πρωτοπαθώς προϊούσα σκλήρυνση κατά πλάκας
• Προϊούσα-υποτροπιάζουσα σκλήρυνση κατά πλάκας

Ποιες είναι οι αιτίες και παράγοντες κινδύνου;

Η ΣΚΠ ανήκει στις αυτοάνοσες ασθένειες, όπου το ανοσοποιητικό σύστημα επιτίθεται εσφαλμένα στη μυελίνη. Προς το παρόν, η ακριβής αιτία της σκλήρυνσης κατά πλάκας παραμένει άγνωστη. Ωστόσο, θεωρείται ότι προκύπτει από έναν συνδυασμό γενετικών, περιβαλλοντικών και ανοσολογικών παραγόντων:

1. Άτομα με συγγενείς πρώτου βαθμού που πάσχουν από ΣΚΠ
2. Το γυναικείο φύλο
3. Η ηλικία μεταξύ 20-40 ετών.
4. Ο ιός Epstein-Barr
5. Το χαμηλό επίπεδο βιταμίνης D
6. Το κάπνισμα
7. Η παχυσαρκία κατά την εφηβεία

Ποια συμπτώματα προκαλεί η σκλήρυνση κατά πλάκας;

Η σκλήρυνση κατά πλάκας επηρεάζει διαφορετικά κάθε ασθενή, με τα συμπτώματα να ποικίλλουν σε ένταση και διάρκεια. Τα πιο κοινά συμπτώματα περιλαμβάνουν:

• Κόπωση
• Οπτικά προβλήματα
• Μυϊκή αδυναμία στα άνω και κάτω άκρα.
• Μούδιασμα και μυρμήγκιασμα στα άκρα.
• Διαταραχές ισορροπίας
• Σπαστικότητα και μυϊκοί σπασμοί
• Προβλήματα ούρησης
• Διανοητικές διαταραχές

Επιπλέον, στα μεταγενέστερα στάδια μπορεί να εμφανιστούν:

• Δυσκολίες στην ομιλία και την κατάποση.
• Προβλήματα με τη λειτουργία του εντέρου.
• Χρόνιος πόνος και τρόμος.

Τα συμπτώματα μπορεί να εμφανίζονται κατά περιόδους και να υποχωρούν ή να επιδεινώνονται προοδευτικά.

Ποιες επιπλοκές προκαλεί η σκλήρυνση κατά πλάκας;

Η ΣΚΠ δεν επιφέρει θάνατο. Ωστόσο, μπορεί να προκαλέσει σοβαρές επιπλοκές που επηρεάζουν την υγεία του ασθενή. Για παράδειγμα, λόγω των προβλημάτων ούρησης, οι ασθενείς είναι επιρρεπείς σε μολύνσεις του ουροποιητικού. Επίσης, μπορούν να δημιουργηθούν δερματικές πληγές εξαιτίας της παρατεταμένης ακινησίας. Όταν η ΣΚΠ εξελίσσεται, η κατάσταση του ασθενή επιδεινώνεται, με αποτέλεσμα να προκληθεί:

• Παραπληγία ή τετραπληγία
• Πνευμονία
• Αναπνευστικές δυσκολίες
• Θρόμβωση
• Κατάθλιψη

Πώς γίνεται η διάγνωση της ΣΚΠ;

Για τη διάγνωση της ΣΚΠ χρειάζεται ένας συνδυασμός κλινικών εξετάσεων και απεικονιστικών μεθόδων. Με τη νευρολογική εξέταση αξιολογείται η κινητικότητα, τα αντανακλαστικά και η ισορροπία του ασθενή. Επιπλέον, για τον εντοπισμό της βλάβης είναι απαραίτητη η διεξαγωγή της μαγνητικής τομογραφίας (MRI). Ο ασθενής θα υποβληθεί και σε ειδικές εξετάσεις, όπως η οσφυονωτιαία παρακέντηση και οι δοκιμές προκλητών δυναμικών. Τέλος, οι εξετάσεις αίματος είναι χρήσιμες για τον αποκλεισμό άλλων αιτίων για τα συμπτώματα.

Ποια είναι η θεραπεία για τη σκλήρυνση κατά πλάκας;

Δυστυχώς, η σκλήρυνση κατά πλάκας δεν έχει οριστική θεραπεία. Ωστόσο, υπάρχουν διαθέσιμες θεραπείες για τη διαχείριση των συμπτωμάτων και τη βελτίωση της ποιότητας ζωής. Ο Φυσίατρος με την ειδική ομάδα θα δημιουργήσει ένα εξατομικευμένο πλάνο θεραπείας για τον περιορισμό και την καλύτερη διαχείριση των συμπτωμάτων. Το πρόγραμμα μπορεί να περιλαμβάνει:

1. Φυσικοθεραπεία με ειδικές ασκήσεις για την ενίσχυση της μυϊκής δύναμης,  τη βελτίωση της ισορροπίας και τη μείωση της σπαστικότητας.
2. Εργοθεραπεία για την εκμάθηση χρήσης βοηθητικών μέσων, όπως μπαστούνια, και προώθηση της αυτονομίας.
3. Λογοθεραπεία για την αποκατάσταση του λόγου
4. Φαρμακευτικές θεραπείες για τη διαχείριση των συμπτωμάτων, τη μείωση της συχνότητας των υποτροπών και της εξέλιξης της νόσου.

Η Αναστασία Ντόγκα, Επιμελήτρια της Γ’ Ορθοπαιδικής Κλινικής – Κλινικής Χειρουργικής Ελάχιστης Επεμβατικότητας (MIS) του Metropolitan General, είναι εξειδικευμένη Φυσίατρος με πολυετή εμπειρία στην αποκατάσταση νευρολογικών και μυοσκελετικών παθήσεων. Με ολιστική προσέγγιση και σύγχρονες θεραπευτικές μεθόδους, βοηθά τους ασθενείς με σκλήρυνση κατά πλάκας να βελτιώσουν την κινητικότητα και την ποιότητα ζωής τους. Επικοινωνήστε μαζί μας για να σχεδιάσετε ένα εξατομικευμένο πλάνο αποκατάστασης που θα καλύψει τις ανάγκες σας.