BOTOX για σπαστικότητα

Τι είναι Σπαστικότητα;

Η Σπαστικότητα είναι μια κινητική διαταραχή συνέπεια βλάβης του κεντρικού νευρικού συστήματος (εγκεφάλου ή/και νωτιαίου μυελού), όπου τα τενόντια αντανακλαστικά αυξάνονται και υπάρχει μια ακούσια συνεχής αύξηση του μυϊκού τόνου σε συγκεκριμένες μυϊκές ομάδες.

Η διάρκεια της φυσιολογικής κίνησης διαταράσσεται, εμφανίζονται σταδιακά: υπερτονία, επώδυνες συσπάσεις ανταγωνιστικών ομάδων μυών, κλόνος και προοδευτικά μείωνεται το εύρος  της κίνησης των προσβεβλημένων αρθρώσεων. Αυτό έχει ως επακόλουθο η διεκπεραίωση των βασικών αναγκών, όπως το ντύσιμο, η σίτιση, η σωματική υγιεινή να γίνονται με δυσκολία και ο ασθενής να νιώθει περιορισμένος ως προς την καθημερινότητά του. Για παράδειγμα η σπαστικότητα στο κάτω άκρο προκαλεί το λεγόμενο «δρεπανοειδές» βάδισμα.

Ποιες παθήσεις εμφανίζουν σπαστικότητα;

• Αγγειακό Εγκεφαλικό Επεισόδιο
• Κρανιοεγκεφαλική Κάκωση
• Κάκωση Νωτιαίου Μυελού
• Σκλήρυνση κατά πλάκας
• Εγκεφαλική Παράλυση κ.α.

Η αντιμετώπιση της εστιακής σπαστικότητας γίνεται με τη βοήθεια της Βοτουλικής Τοξίνης (γνωστή στον κόσμο ως ΒΟΤΟΧ), πρωτεϊνης, που παράγεται από το βακτήριο Clostridium  Botulinum. Κυκλοφορεί σε δύο (2 ) συσκευασίες: σαν Botox (Allergan) και σαν Dysport (Ipsen).Η δράση της εμποδίζει τη μετάδοση των ερεθισμάτων από το νεύρο στο μυ, προκαλώντας έτσι μια τοπική και παροδική μυϊκή χαλάρωση.Αν και οι περισσότεροι το γνωρίζουν από τη χρήση του στην εξάλειψη των ρυτίδων, αποτελεί πολυτιμότατο φάρμακο στην αντιμετώπιση της σπαστικότητας.

Πώς γίνεται η αξιολόγηση για τη χορήγησης της τοξίνης αλλαντίασης;

Μετά από αναλυτική κλινική εξέταση του ασθενούς, που περιλαμβάνει αξιολόγηση της λειτουργικότητας, της ισορροπίας, της βάδισης, της μυικής δύναμης, του εύρους κίνησης των αρθρώσεων και του βαθμού σπαστικότητας, αποφασίζεται ποιοι μύες χρειάζονατι έγχυση και πόσες μονάδες φαρμάκου είναι αναγκαίες.

Πρέπει να σημειωθεί πως ο ΕΟΠΥΥ αποζημιώνει τα νευρολογικά φάρμακα υψηλού κόστους (Botox, Dysport) μετά απο επικαιροποιημένη ηλεκτρονική γνωμάτευση του θεράποντος ιατρού.

Η έγχυση της βοτουλικής τοξίνης γίνεται τοπικά μέσα στη μάζα του σπαστικού μυ, σχεδόν ανώδυνα με λεπτή βελόνα,  και με την βοήθεια ηλεκτρομυογράφου (όπου αυτός  χρειάζεται). Η διαδικασία διαρκεί 15 με 30 λεπτά, ανάλογα με την εκάστοτε πάθηση.

Ποια είναι τα αποτελέσματα  της βουτυλικής τοξίνης στη σπαστικότητα;

Τα αποτελέσματα εμφανίζονται μετά από λίγες ημέρες και κορυφώνονται σε 2 με 4 εβδομάδες. Λύεται η μυϊκή υπερδραστηριότητα των μυών, μειώνεται ο πόνος, οι κίνησεις  γίνονται με μεγαλύτερη άνεση και βελτιώνεται η λειτουργικότητα των πασχόντων άκρων. Η δράση διαρκεί 3 με 4 μήνες, αλλά ανά τακτά χρονικά διαστήματα, η έγχυση πρέπει να επαναλαμβάνεται.

Ακόμα και σε ασθενείς, που παρουσιάζουν χρόνια εγκατεστημένη ημιπληγία,  όπου το αποτέλεσμα του φαρμάκου στην κινητικότητα δεν είναι το ίδιο, η ύφεση του πόνου, που προκαλέι η σπαστικότητα, είναι σημαντική.

Το πλεονέκτημα της αλλαντοτοξίνης έναντι των από του στόματος θεραπειών είναι ότι δρα τοπικά. Οι  ασθενείς με νευρολογικές παθήσεις πρέπει να είναι όσο το δυνατόν πιο ενεργοί στην αποκατάσταση και ως εκ τούτου πρέπει να αποφεύγεται η χορήγηση φαρμάκων που περνούν στην κυκλοφορία του αίματος και προκαλούν υπνηλία και γενικευμένη χαλάρωση.

Πρέπει να τονίσουμε ότι η αντιµετώπιση της σπαστικότητας με αλλαντική τοξίνη πρέπει να ξεκινήσει εγκαίρως, ώστε να αποφεχθεί η  παραμόρφωση των άκρων από την ακινησία. Για να μπορεί ο πάσχων να αποκομίσει τα βέλτιστα αποτελέσματα, θα πρέπει, μετά την έγχυση του φαρμάκου, να εφαρμόζεται ένα εντατικό πρόγραμμα αποκατάστασης με κινησιοθεραπεία, εργοθεραπεία και επανεκπαίδευση της κίνησης.